Opinia i ekspertyza chiropterologiczna

W Polsce do tej pory stwierdzono występowanie 26 gatunków nietoperzy (Tab.). Większa część z tych gatunków spotykana jest w obiektach antropogenicznych (Lesiński 2006), wykorzystując różnego typu przestrzenie w celu schronienia, a czasem i rozmnażania. Obiekty wybudowane przez człowieka stanowią dla krajowych nietoperzy ważny element utrzymania dobrej kondycji populacji (Sachanowicz, Ciechanowski 2005).

Nietoperze rozmnażają się tworząc kolonie rozrodcze nietoperzy (duże skupiska samic z młodymi). Do tego celu wybierają rzadko uczęszczane części budynków, np. strychy, poddasza, wieże kościelne. Jako kryjówki zimowe nietoperze wybierają miejsca o stałej temperaturze i braku przeciągów czyli piwnice, mosty, studnie, ale mogą również wykorzystywać szczeliny w murze budynków (Lesiński 2006).

Nietoperze podczas niepokojenia w ciągu dnia (w trakcie remontu) przyjmują strategię polegającą na przeczekaniu aż niebezpieczeństwo minie. W związku z tym w chwili rozpoczęcia prac remontowych budynku, ssaki te przemieszczają się w głębszą część swoich ukryć, a ucieczka z kryjówki rozpoczyna się nie wcześniej jak po zapadnięciu zmroku. Taka strategia u nietoperzy jest podyktowana występowaniem w ciągu dnia wielu naturalnych wrogów np. ptaków drapieżnych. Niestety przez to, że zwierzęta te pozostają w ukryciu do czasu zakończenia prac remontowych w ciągu dnia, nierzadko dochodzi do zamurowania nietoperzy w ich własnych kryjówkach. Dalej czeka ich powolna śmierć głodowa. Aby tego uniknąć niezbędna jest kontrola przeznaczonego do remontu budynku, pod kątem występowania w nim nietoperzy. W przypadku bloków wykonanych z tzw. wielkiej płyty najczęściej mamy do czynienia z gatunkami szczelinowymi wykorzystującymi niewielkie przestrzenie w elewacji budynków, przestrzenie w ubytkach elementów drewnianych oraz szczeliny we wszelkiego rodzaju połączeniach konstrukcyjnych. Do przedstawicieli gatunków szczelinowych należą mroczki późne, mroczki posrebrzane, karliki oraz borowce wielkie. W większych przestrzeniach na strychach i poddaszach możemy spotkać nocka dużego, gacka brunatnego i szarego oraz podkowca małego.

Wszystkie polskie gatunki nietoperzy podlegają ścisłej ochronie gatunkowej na mocy Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt. Nietoperze są chronione także na mocy tzw. Dyrektywy Siedliskowej Unii Europejskiej (Council Directive 92/43/EEC on the Conservation of natural habitats and of wild fauna and flora) oraz Międzynarodowej Konwencji o Ochronie Gatunków Dzikiej Flory i Fauny Europejskiej oraz ich Siedlisk (Konwencja Berneńska – The Bern Convention on the Conservation of European Wildlife and Natural Habitats, Bern, 1979) i Konwencji o Ochronie Gatunków Wędrownych Dzikich Zwierząt (Konwencja Bońska – The Bonn Convention on the Conservation of Migratory Species of Wild Animals, Bonn, 1979).

Inwentaryzacja nietoperzy powinna określić czy w budynkach przeznaczonych do ocieplenia występują chronione gatunki zwierząt. Jeżeli inwentaryzacja chiropterologiczna nie wykaże obecności gatunków chronionych, prace ociepleniowe mogą być prowadzone zgodnie z zakładanym harmonogramem. W przypadku stwierdzenia chronionych gatunków nietoperzy, specjalista chiropterolog powinien zaproponować harmonogram prac dostosowany do ekologii stwierdzonych gatunków jak również zaproponować kompensację przyrodniczą np. przez powieszenie podtynkowych schronów, jednak należy pamiętać, że najlepiej jest pozostawić stwierdzone siedliska, np. przez pozostawienie drożnych wlotów do kryjówek nietoperzy. Inwestor ma obowiązek wystąpić do odpowiednich organów (RDOŚ) o zgodę na prowadzenie prac remontowych (Art. 56).

Biuro analiz środowiskowych
Krzysztof Janus "GEKON"

Kontakt

+48 608 053 669

biuro@ornitolog.com.pl

NIP: 836-170-56-83

Adres

ul. Mickiewicza 18/39

96-100 Skierniewice